Mobile menu

عظیمی- چکیده رساله دکتری: آینده پژوهی تأمین آب کشاورزی جهت تولید گندم تا افق 1404

بسم الله الرحمن الرحیم

 

با سپاس از درگاه الهی و تشکر از تمامی عزیزانی که به انحاء مختلف و در سطوح مختلف در انجام مطالعه «آینده پژوهی تأمین آب جهت تولید گندم تا افق 1404» مشارکت داشته اند.

 

در ادامه چکیده ای مجمل از این تحقیق تقدیم عزیزان می شود :

 

چکیده

 در حالی که سرانه آب تجدید پذیر ایران در سال 1392 به 1769 مترمکعب به ازای هر فرد رسید، تا 70درصد از تولید گندم ایران به منابع آب تجدید پذیر وابسته بوده است.

ازآنجا که در قوانین و سیاستهای ملی حداکثر اطمینان از دسترسی فیزیکی به گندم تولید داخل به‌عنوان یکی از عمده ترین اقلام امنیت غذایی جامعه موردتوجه است، مسأله اصلی این است  که با توجه به وضعیت منابع آب کشور، آینده های تأمین آب جهت تولید گندم تا افق 1404 چگونه خواهند بود؟

این مطالعه یک تحقیق توصیفی، تحلیلی و مشارکتی آینده محور بوده که با بازتعریف آینده نگاری تحت پارادایم آینده پژوهی یکپارچه و بکارگیری کارگاه مجازی در سطح ملی اجرا شده است.

پاسخ به مسأله اصلی در طول کارگاه مجازی و با بکارگیری روشهای کمی و کیفی در جهت آزمون فرضیه های سه گانه دنبال شد. جهت تمرکز مطالعه، اقدام به نمونه‌گیری هدفمند به تعداد 47 نفر از سراسر کشور شد که در مراحل اصلی پژوهش  مشارکت داشتند.

براساس نتایج مطالعه در حالی که میانگین راندمان آبیاری کاربرد مزارع کشور 52 درصد تخمین زده شد، سهم آب آبی استفاده شده در 2.4 میلیون هکتار اراضی زیرکشت گندم آبی در سال زراعی 92-1391؛ به رقمی بالغ بر 15 میلیارد مترمکعب برآورد شد.

این حجم آب در مقایسه با  45.8 میلیارد مترمکعب حجم آب استفاده شده در حدود 3.6 میلیون هکتار سطح زیرکشت آبی دیگر محصولات زراعی در همان سال؛  با توجه به الزامات و معیارهای اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی و بر اساس قضاوت خبرگان در سطح معناداری 05/0 قابل‌پذیرش تشخیص داده شد.

کارگاه مجازی به مثابه یک فرآیند مبتنی بر فضای مجازی بر اساس پارادایم آینده پژوهی یکپارچه برای اجرای گفتگوی ساخت یافته اجتماعی آینده محور طراحی و به کار گرفته شد. کارگاه مجازی برای پوشش مراحل پیش آینده نگاری، آینده نگاری اصلی و پس آینده نگاری و به عنوان زمینه سازی کارگاه حضوری مورد استفاده قرارگرفت.

نتایج حاصل از واکاوی ادبیات پژوهش و محتوای گفتگوی شرکت کنندگان در کارگاه مجازی حاکی است بهره وری آب کشاورزی و عملکرد ذی نفعان اصلی محیط داخلی  از مهمترین عوامل کلیدی مؤثر بر تأمین آب جهت تولید گندم تا 1404 هستند. همچنین پس از جلساتی که در کارگاه مجازی در باره اهمیت نسبی پیشرانها STEEPLED برگزار شد، نتایج پرسشنامه هایی که به همین منظور ارسال و دریافت شد حاکی است پیشران بارندگی (با امتیاز13.1) و پیشران سیاست گذاری یکپارچه ذی نفعان اصلی (با امتیاز10.1) به ترتیب دارای بالاترین عدم قطعیت، فراگیرترین و بیشترین تأثیرگذاری بر عوامل کلیدی موضوع تا افق 1404 دارند.

در این پژوهش روش سناریوپردازی مشارکتی در قالب کارگاه مجازی و حضوری سازماندهی شد. پس از ساختن چارچوب سناریوها برای کشف و بسط سناریوها از رویکرد اکتشافی و براساس نگاه درون به بیرون سازمان و بهره گیری از  روش تحلیل مسیر(SEM-PLS) عوامل عملکردی ذی نفعان اصلی، استفاده شد.

نتایج سناریونگاری شامل چهار سناریو شد: سناریوی اول، رشد پایدار؛ سناریوی دوم، رشد کنترل‌شده؛ سناریوی سوم، رشد تصادفی و سناریوی چهارم، افول نزدیک. روایی درونی سناریوها براساس تأیید ضرایب مسیری درسطح 0.05 معنادارهستند و روایی بیرونی سناریوهای چهارگانه مورد ارزیابی خبرگان قرار گرفتند. سناریوهای آینده در واقع تلفیقی منطقی از روند مشارکت ذی نفعان اصلی در فعالیتهای زنجیره تأمین آب و تولید گندم و روند بارندگی هستند.

در سناریوهای 1 (آینده مطلوب) و سناریوی 2 (آینده دست یافتنی) امکان تأمین منابع آب لازم برای تولید پایدار 14 میلیون تن گندم برای جمعیت 89.352 میلیون نفر تا افق1404 فراهم شده است. بخشی از منابع آب از منابع آب سبز، بخشی از منابع آب از کاهش هدر روی منابع آب در زنجیره تأمین آب و بخشی از آن از طریق ارتقای کارایی مصرف آب گندم از 686 گرم به ازای یک متر مکعب آب حداقل تا دوبرابر ؛ تا 2500 گرم (سناریوی اول) و تا 2000 گرم (سناریوی دوم) به ازای یک متر مکعب آب تأمین شده، به گونه ای که آب صرفه جویی شده به عنوان پشتوانه ادامه فعالیت گندمکاران ذخیره خواهند شد.

جدا از نتایج اختصاصی و محسوس آینده نگاری، نتایج فرآیندی و غیرمحسوس 5C  آینده نگاری مورد توجه بود که توسط مشارکت کنندگان سؤال شد. قضاوت مشارکت کنندگان، در تمام معیارهای ارزیابی شده، رتبه بالاتر از قابل قبول احراز نمود.

 

گروه پيشگامان آينده کشاورزي و منابع طبيعي:

https://telegram.me/joinchat/BzL2LD5msMHrZth5auaa-g 

 

آينده پژوهي تأمين آب جهت توليد گندم :

www.msfs.ir 

 

 

دیدگاه‌ها   

0 # DouglasCak 1397-09-21 00:07
http://dfssssghjrtbz.com/
brand vs generic cialis
vergleich viagra cialis levitra kamagra
پاسخ دادن | پاسخ به نقل قول | نقل قول کردن

نوشتن دیدگاه


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید